Ispitivanje Materijala
Ispitivanje Metalnih Materijala
Ispitivanje materijala kod akreditovane laboratorije Sigma Lab D.0.0 nudi Vam sveobuhvatno ispitivanje materijala. Takođe, nudimo široku paletu mehaničkih, fizičkih, hemijskih i metoda ispitivanja bez razaranja.Kao iskusna, savremeno opremljena laboratorija za ispitivanje materijala, nudimo Vam najsavremenije metode ispitivanja materijala i iskusne stručnjake iz oblasti ispitivanja i kontrolisanja. Mehanička svojstva materijala određuju se laboratorijskim ispitivanjima, pri kojima je potrebno, koliko je to moguće, ostvariti i održavati stvarne uslove eksploatacije. Faktori o kojima se mora voditi računa su: Vrsta opterećenja (zatezanje, pritisak, savijanje, smicanje, uvijanje uz mogućnost njihovog kombinovnja), Način dejstva sile (statičko ili dinamičko), Temperatura ispitivanja (najčešća je 20±5˚C, a može se ispitivati i na niskim i povišenim temperaturama).
Ispitivanje Zatezanjem
Sigma Lab D.0.0 nudi Vam ispitivanje materijala zatezanjem koji je najrasprostranjeniji način ispitivanja materijala u cilju određivanja mehaničkih svojstava materijala, kao što su svojstva čvrstoće materijala: napon tečenja Re i zatezna čvrstoća Rm. Jednovremeno sa ispitivanjem svojstava čvrstoće možemo dobiti i podatke o mogućnosti deformisanja materijala: izduženje A5 i suženje Z. Ispitivanje zatezanjem spada u statička ispitivanja materijala. Epruveta se u podužnom pravcu izlaže zateznim silama do prekida. Ispitivanje materijala zatezanjem može da se izvodi na sobnoj i na povišenoj temperaturi . Ponašanje materijala pri ispitivanju zatezanjem može se pratiti na dijagramu kidanja. Pri porastu sile, probni uzorak se deformiše – izdužuje, proporcionalno porastu sile, što znači da između sile i izduženja postoji linearna zavisnost (Hukov zakon). Granični napon do kojeg je izduženje proporcionalno naponu naziva se granicom proporcionalnosti. Napon koji ne prelazi vrednost granice proporcionalnosti, praktično izaziva samo elastične deformacije, pa se prema tome može poistovetiti sa granicom elastičnosti (Re). Daljim povećavanjem sile, napon raste i dostiže maksimum, pa zatim opada sve dok se ne prekine probni uzorak. Maksimalna vrednost napona naziva se zatezna čvrstoća Rm.
Ispitivanje Savijanjem
Ispitivanje materijala savijanjem koju takodje vršimo, spada u grupu statičkih ispitivanja materijala. Ispitivanje savijanjem je postupak koji se često primjenjuje za utvrđivanje ponašanja materijala prilikom savijanja pri uslovima kakvim će materijali, odnosno njihovi proizvodi, biti izloženi u eksploataciji. Ovim postupkom se, uglavnom, ispituju čelični limovi, ali i proizvodi od legura aluminijuma i bakra. Prema standardima ispitivanje se vrši tako što se epruveta kružnog ili češće poligonalnog poprečnog preseka postavlja na dva paralelna oslonca i u sredini savija pomoću valjka. Savijanje se vrši dotle dok oba kraka epruvete ne dostignu propisani ugao.
Ispitivanje Udarne Žilavosti Materijala
Sigma Lab D.0.0 nudi Vam ispitivanje udrne žilavosti materijala. Ispitivanje udrne žilavosti materijala spada u grupu dinamičkih ispitivanja materijala. Ispitivanjem udarne žilavosti procenjuje se krtost materijala izloženog udarnom opterećenju. Žilavost je sposobnost materijala da apsorbuje izvesnu količinu energije pre nego što dođe do prekida. Jedna od metoda ispitivanja udarne žilavosti metala i legura je metoda po Šarpiju (Charpy). Ova metoda koristi epruvete za zarezom radi određivanja utrošene energije udara. Epruveta sa zarezom na sredini položena na dva nosača i oslonjena na dva oslonca, lomi se jednim udarom klatna pod uslovima utvrđenim standardom. Izmerena utrošena energija udara po jedinici površine poprečnog preseka epruvete određuje udarnu žilavost KV u J. Rezultati ispitivanja udarne žilavosti na različiim temperaturama pokazuju da temperatura bitno utiče na udarnu žilavost metala i legura, tako i ispitivanje udarne žilavosti materijala može biti na sobnoj i na sniženim temperaturama.
Ispitivanje Tvrdoće Materijala
Pod tvrdoćom se podrazumeva otpor kojim se jedno telo suprotstavlja prodiranju drugog tvrđeg tela u njegovu površinu. Za merenje tvrdoće materijala Sigma Lab D.O.O koristi više metoda koje se međusobno razlikuju po obliku i materijalu utiskivača i po vrednosti sile utiskivanja.
▶ Brinelova (Brinell) metoda Kao utiskivač koristi se kuglica od kaljenog čelika (HBS) ili volfram karbida (HBW), prečnika D= 2,5; 5; 10 mm. Tvrdoća po Brinelu određena je odnosom sile utiskivanja i površine otiska. Za određivanje tvrdoće potrebno je izmeriti prečnik otiska d i na osnovu njega iz tablica pročitati vrednost tvrdoće.
▶ Vikersova (Vickers) metoda Kao utiskivač koristi se dijamantska piramida sa kvadratnom osnovom i uglom na vrhu od 136˚. Tvrdoća po Vikersu određena je odnosom sile utiskivanja i površine otiska. Za određivanje tvrdoće potrebno je izmeriti dijagonalu d otiska i iz tablica pročitati vrednost tvrdoće.
▶ Rokvelova (Rockwell) metoda Za ispitivanje tvrdoće metala i legura po ovoj metodi kao utiskivač koristi se kuglica od kaljenog čelika prečnika D=1/16″, to je HRB metoda. Kada se koristi dijamantski konus sa uglom na vrhu od 120˚ i zarubljennim vrhom sa poluprečnikom zaobljenja od 0,2 mm onda je to HRC metoda. Utiskivanje se izvodi u dve faze: utiskivač se prvo utisne sa malim opterećenjem, a zatim se dodaje glavno opterećenje. Po uklanjanju glavnog opterećenja meri se dubina prodiranja utiskivača, koja predstavlja tvrdoću materijala. Tvrdoća se očitava direktno na skali B ili C aparata za merenje tvrdoće.